Verhalen & historie
Jubbega en Hoornsterzwaag zijn gevormd door veen, water en de mienskip.
Langs de Schoterlandse Compagnonsvaart ligt een geschiedenis van arbeid, turfwinning en gemeenschapszin die nog altijd in het landschap aanwezig is.
Langs de Schoterlandse Compagnonsvaart ligt een geschiedenis van arbeid, turfwinning en gemeenschapszin die nog altijd in het landschap aanwezig is.
Onze oorsprong
Geworteld in het veen, gevormd door rivier en gemeenschap.
Jubbega en Hoornsterzwaag danken hun karakter aan een landschap dat eeuwenlang is gevormd door water, veen en vakmanschap. Centraal in de regio ligt de Tsjonger (in het Stellingwerfs: De Kuinder), een oude rivier die van Kuinre naar Oosterwolde stroomt en de bredere landschappelijke structuur van Zuidoost-Friesland mede heeft bepaald.
De omgeving maakt deel uit van een uitgestrekt laagveengebied dat zijn oorsprong vindt in de ijstijd, toen smeltwater het landschap modelleerde en een nat, laaggelegen gebied achterliet. In deze natte omstandigheden konden later omvangrijke veengebieden ontstaan.
In Jubbega en Hoornsterzwaag zelf werd dat landschap vooral gevormd door de veenontginningen en de aanleg van de Schoterlandse Compagnonsvaart, die het gebied ontsloot en het landschap blijvend veranderde. De foto toont de Tsjoelevaart, een historische zijkanaal- of opvaart die hoorde bij het netwerk van turfvaarten rond Jubbega en Hoornsterzwaag. Zulke zijtakken werden vaak genoemd naar de bestemming of het gebied waar ze naartoe liepen — in dit geval de Tsjoele.
De omgeving maakt deel uit van een uitgestrekt laagveengebied dat zijn oorsprong vindt in de ijstijd, toen smeltwater het landschap modelleerde en een nat, laaggelegen gebied achterliet. In deze natte omstandigheden konden later omvangrijke veengebieden ontstaan.
In Jubbega en Hoornsterzwaag zelf werd dat landschap vooral gevormd door de veenontginningen en de aanleg van de Schoterlandse Compagnonsvaart, die het gebied ontsloot en het landschap blijvend veranderde. De foto toont de Tsjoelevaart, een historische zijkanaal- of opvaart die hoorde bij het netwerk van turfvaarten rond Jubbega en Hoornsterzwaag. Zulke zijtakken werden vaak genoemd naar de bestemming of het gebied waar ze naartoe liepen — in dit geval de Tsjoele.
Eeuwenlang trokken hier arbeiders het veen in, op zoek naar het “zwarte goud” dat Fryslân mede heeft gevormd. Het vaartenstelsel speelde daarbij een hoofdrol. De Schoterlandse Compagnonsvaart werd een belangrijke ader in de regio en maakte later deel uit van de Turfroute, die ooit dienstdeed voor het afvoeren van turf en nu, dankzij meerdere sluizen, een geliefde waterweg is voor recreatievaarders.
Deze geschiedenis van hard werken en volharding leeft nog altijd voort in de dorpen. De oude vaarten, arbeiderswoningen en statige boerderijen vertellen verhalen van doorzettingsvermogen, ambacht en echte mienskip. Op de foto een cortenstaal stoepbord, welke iedere winkel in Jubbega buiten heeft staan. De afbeelding moet een turfsteker voorstellen.
Deze geschiedenis van hard werken en volharding leeft nog altijd voort in de dorpen. De oude vaarten, arbeiderswoningen en statige boerderijen vertellen verhalen van doorzettingsvermogen, ambacht en echte mienskip. Op de foto een cortenstaal stoepbord, welke iedere winkel in Jubbega buiten heeft staan. De afbeelding moet een turfsteker voorstellen.
Onze historie
De Omgekeerde Staking van 1952
Een verhaal dat de eigenzinnigheid van onze regio perfect typeert, is de ‘Omgekeerde Staking’ van 1952.
De Slotgracht van Fryslân: Het Vergeten Verhaal van de Tjongerschans
Wie vandaag de dag langs de verstilde oevers van de Tjonger wandelt of fietst, kan zich nauwelijks voorstellen dat dit vredige kabbelende water ooit de frontlinie vormde van een bloederige strijd.
De molenberg van het Rogmounepaad
Het Rogmounepaad voert ons terug naar de tijd vóór de grote vervening, toen de regio een zelfvoorzienende boerengemeenschap was.